Thứ Bảy 08/05/2021 22:52

Huấn luyện

Sống chung với con người, loài chó đã biến đổi như thế nào?

Thứ Bảy 08:00 Ngày 07/09/2019
send email print

Chúng ta đã tác động lên quá trình tiến hóa của các loài sinh vật khác, trong đó có chó. Sự tiến hóa của chúng có một phần trách nhiệm của chúng ta.

Chó đã sống cùng với con người trong suốt 15.000 năm. Cùng khoảng thời gian đó, chúng ta đã thuần hóa và biến chúng từ những con sói hoang đáng sợ trở thành lũ cún nhà vẫy đuôi ngoan ngoãn.

Chó cũng là một trong những loài có nhiều biến thể nhất trong vương quốc động vật, nhờ vào hoạt động lai tạo của chúng ta. Nhưng không chỉ có vậy, một nghiên cứu mới quét não những con chó còn cho thấy những thay đổi sâu sắc khi chúng sống bên cạnh con người.

Chúng ta đã thay đổi vào cả cấu trúc não bộ của chó, khi biến chúng từ những kẻ săn mồi thành một người bạn trung thành.

Phát hiện mới được Erin Hecht, một nhà thần kinh học tại Đại học Harvard, khám phá khi cô cùng đồng nghiệp của mình tập hợp lại một bộ sưu tập ảnh quét não MRI của 62 con chó thuần chủng thuộc 33 giống khác nhau.

Trước đây, chưa từng có nhà khoa học nào thu thập được một cơ sở dữ liệu như vậy và đi theo hướng nghiên cứu này. Bởi vậy, ngay khi đặt các hình ảnh cạnh nhau, "bạn lập tức có thể nhìn thấy kết quả đập vào mắt mình", Hecht nói.

Những con chó đến từ hơn ba chục giống khác nhau tất nhiên có nhiều hình dạng và kích cỡ hộp sọ. Nhưng không điều gì trong số đó có thể giải thích sự khác biệt trong cách bố trí bộ não của chúng.

Hecht và nhóm của cô đã xác định được sáu mạng lưới và vùng não có xu hướng khác biệt rõ ràng giữa các loài chó với nhau. Đó là các mạng lưới liên kết với các chức năng nhất định, chẳng hạn như khứu giác hoặc vận động.

Mỗi loài chó được con người thuần chủng cho các mục đích khác nhau lại phát triển từng vùng não này một cách khác nhau.

Chẳng hạn chó võ sĩ và chó dobermans, thường được sử dụng làm chó cảnh sát, có mạng thị giác và khứu giác rất phát triển. Những con chó được lai tạo để thi đấu thể thao cho thấy những thay đổi trong mạng lưới não bộ chịu trách nhiệm cho sự sợ hãi, căng thẳng và phản ứng lo lắng. Chó chăn cừu có được sự nhanh nhẹn và tốc độ của chúng nhờ vùng não vận động phát triển.

Chính hoạt động huấn luyện của con người mới làm thay đổi não bộ chó săn, thay vì bản năng săn mồi tự nhiên của chúng.

"Đặc điểm giải phẫu não khác nhau giữa các giống chó, chắc chắn một vài trong số đó là do tác động của con người trong việc chọn lọc nhân giống và huấn luyện chó với những hành vi cụ thể như săn bắn, chăn thả hoặc bảo vệ gia súc", Hecht nói.

Cô lấy một ví dụ điển hình về những con chó săn được huấn luyện theo hai phong cách khác nhau: sử dụng thị giác hoặc khứu giác để phát hiện con mồi. Nếu phát triển một cách tự nhiên, bạn sẽ nghĩ những con chó săn mồi bằng khứu giác sẽ có vùng não khứu giác phát triển.

Nhưng kết quả chụp MRI không cho thấy điều đó mà chỉ ra một mô hình cực kỳ liên quan đến hoạt động huấn luyện của con người. Những con chó chuyên đi săn bằng mùi hương cho thấy vùng não hiểu và truyền đạt thông tin rất phát triển.

Hecht giải thích: "Tôi đã nghe các huấn luyện viên dạy chó săn mồi bằng mùi nói rằng bạn không cần phải huấn luyện một con chó ngửi thấy mùi gì đó. Thay vì vậy, bạn chỉ cần huấn luyện chúng báo cáo về mùi hương đó".

Điều này chứng tỏ chính hoạt động huấn luyện mới làm thay đổi não bộ chó săn, thay vì bản năng săn mồi của chúng.

"Đây là một nghiên cứu mới rất thú vị", nhà tâm lý học Daniel Horschler đến từ Đại học Arizona cho biết. Trước đây, Horschler đã từng nghiên cứu sự tiến hóa của bộ não chó, nhưng ông khẳng định nghiên cứu này là những phát hiện đầu tiên cho thấy mối tương quan giữa cấu trúc não chó và các hành vi trong nhiệm vụ của chúng được định hình bởi con người.

Chúng ta đã thay đổi các loài động vật xung quanh mình và với loài chó, còn ảnh hưởng cả đến cấu trúc não bộ của chúng. Đây là những thay đổi cực kỳ sâu sắc, Hecht phân tích.

Bản thân Hecht cũng nuôi hai con chó chăn cừu Úc nhỏ. "Những con chó ở đây với tôi, cũng như tổ tiên của chúng đã sống cùng tổ tiên của tôi. Đó là một mối liên hệ sâu sắc, kỳ lạ và thật tuyệt vời", cô nói.

Nhưng con người cũng chỉ là một sinh vật đơn lẻ sống trong một thời điểm của lịch sử. Nếu chúng ta tác động lên sự sống và quá trình tiến hóa của các loài sinh vật khác, Hecht nghĩ, loài người nên làm điều đó dưới một nhận thức trách nhiệm rõ ràng.

"Tôi nghĩ nghiên cứu của mình là một lời kêu gọi trách nhiệm khi chúng ta làm điều đó, khi chúng ta đối xử với các động vật như chúng ta vẫn đang đối xử", Hecht nói.

Nghiên cứu mới của cô được công bố trên tạp chí Journalof Neuroscience.

Theo Trí thức trẻ (Tham khảo Science, Washingtonpost)

Link gốc:

Loài gấu lai độc lạ xuất hiện ngày càng nhiều do biến đổi khí hậu

Nóng lên toàn cầu khiến băng ở Bắc Cực tan nhanh, đồng nghĩa với việc nơi trú ngụ và săn mồi của loài gấu trắng đang dần bị thu hẹp. Những con gấu trắng Bắc Cực

Tại sao lông hổ có "họa tiết" vằn vện?

Bộ lông với những sọc vằn của loài hổ có những tác dụng rất đặc biệt trong môi trường hoang dã.

Chùm ảnh: Hà mã và cuộc chiến sống còn với những con sư tử đói

Bị bao vây bởi bầy sư tử đói, hà mã đã rất nỗ lực để tự cứu lấy mạng sống của chính mình…

Nghe tiếng chim hót làm tăng sức khỏe thể chất, khoa học đã chứng minh

Một phân tích mới đây cho thấy thiên nhiên có thể thay đổi đáng kể về cách chúng ta suy nghĩ và cảm nhận.

Sự thật đáng kinh ngạc về các sinh vật dưới biển sâu

Nếu đã từng đến thăm một thủy cung hoặc xem một chương trình của David Attenborough, bạn sẽ biết rằng đại dương chứa đầy những sinh vật kỳ lạ và thần bí dường n

Loài vượn lớn nhất trên Trái đất có thể sớm tuyệt chủng

Đười ươi Tapanuli, loài vượn lớn nhất trên Trái đất được cho đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng cận kề.

Phát hiện hóa thạch loài khủng long có mệnh danh "thần chết"

Loài khủng long Llukalkan aliocranianus vừa tìm thấy hóa thạch được các nhà khoa học cho rằng mới là loài đứng đầu chuỗi thức ăn thời kỳ khủng long.

Cá sấu khổng lồ nặng gần 700kg nuốt sống cá mập

Khoảnh khắc hiếm gặp trong tự nhiên được ghi lại bởi một nhà nghiên cứu động vật người Úc cho thấy sự nguy hiểm và hung dữ của cá sấu.

Phát hiện bạch tuộc sở hữu "năng lực" đặc biệt giống hệt như người

Bạch tuộc không biết nói để cho chúng ta biết rằng chúng có thực sự ngủ mơ như con người hay không, nhưng phát hiện mới của các nhà khoa học đã chứng minh điều

ĐỌC NHIỀU TRONG NGÀY
CÙNG CHUYÊN MỤC