Chủ nhật 04/12/2022 19:13

Trong nước

Bẫy dây đang tận diệt thú các khu rừng Đông Nam Á

Thứ Ba 12:49 Ngày 21/07/2020
send email print

Trong một báo cáo ngày 10/7, Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên thế giới (WWF) cảnh báo một cuộc khủng hoảng bẫy dây đang tàn sát các loài hoang dã tại khu vực Đông Á.

Ảnh minh họa

Trong một báo cáo ra ngày 10/7, Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên thế giới (WWF) cảnh báo một cuộc khủng hoảng bẫy dây đang tàn sát các loài hoang dã tại khu vực Đông Nam Á và làm tăng nguy cơ lây truyền dịch bệnh bắt nguồn từ động vật sang người. 

Báo cáo này cũng ước tính con số bẫy dây đặt trong các khu bảo tồn của các quốc gia trong khu vực. 

12,3 triệu chiếc bẫy dây chăng khắp các khu rừng

Theo báo cáo Sự im lặng của những chiếc bẫy dây: Khủng hoảng đặt bẫy dây ở Đông Nam Á, ước tính có khoảng 12,3 triệu bẫy dây đang đe dọa các loài động vật hoang dã trong các khu bảo tồn ở Campuchia, Lào và Việt Nam, những quốc gia có nạn đặt bẫy nghiêm trọng nhất trong khu vực.

Bẫy dây được chất đầy trong lán ở rừng trước khi được đặt để bẫy thú. Ảnh: WWF. 

Những chiếc bẫy thô sơ này, thường được làm từ dây phanh xe đạp hay dây cáp, làm tăng tần suất tiếp xúc giữa người và các loài hoang dã, do đó tăng nguy cơ lan truyền các bệnh truyền nhiễm bắt nguồn từ động vật sang người. Các nhà nghiên cứu đã xác định rất nhiều loài mục tiêu của hoạt động đặt bẫy, như lợn rừng, cầy, và tê tê, thuộc nhóm các loài có nguy cơ cao mang các bệnh truyền nhiễm. 

Tại Việt Nam, chỉ riêng trong hai Khu bảo tồn Sao la tỉnh Thừa Thiên - Huế và tỉnh Quảng Nam, đã có 127.857 bẫy thú được tháo gỡ trong giai đoạn năm 2011-2019, trung bình mỗi năm tháo gỡ được 14.206.

Mật độ bẫy tại Khu bảo tồn Sao la tỉnh Thừa Thiên–Huế và Quảng Nam là 880 bẫy/km2, cao nhất trong khu vực. 

Số lượng bẫy ước tính tại Việt Nam, tại bất kỳ một thời điểm nào, là hơn năm triệu bẫy, dựa trên mật độ bẫy ước tính trong khu bảo tồn là 110,7 bẫy/km2 với số liệu được coi như tương đồng giữa tất cả các khu bảo tồn.  

Bẫy đặt khắp nơi trong rừng. Ảnh: WWF.

WWF đã hỗ trợ các đội kiểm lâm tuần tra tại khoảng 10% các khu bảo tồn ở ba quốc gia này. Chỉ riêng trong năm 2019, khoảng 15.000 bẫy đã được tháo gỡ trong bốn khu bảo tồn thuộc Khu vực Tiểu vùng sông Mê Công mở rộng. 

Dựa vào những con số trên và số bẫy được gỡ khỏi các khu bảo tồn khác cũng như mức độ phổ biến của việc buôn bán thịt động vật hoang dã (ĐVHD) trong khu vực, chúng ta có thể ước tính rằng có hàng triệu bẫy đang tồn tại trong các khu bảo tồn của ba quốc gia. Những bẫy phần lớn do bọn săn trộm đặt này đang cung cấp nguồn ĐVHD cả hợp pháp và bất hợp pháp cho các trung tâm đô thị và thậm chí xuyên quốc gia.

Cuộc khủng hoảng đặt bẫy này đang dẫn đến sự suy giảm nhanh chóng về số lượng và sự tuyệt chủng cục bộ của nhiều loài, bao gồm các loài động vật săn mồi như hổ, báo, báo đốm và con mồi của chúng như bò tót, bò rừng, mang và hươu.

Loài mang lớn cực kỳ nguy cấp đang bị bẫy dây đe dọa. Ảnh: WWF.

Cá thể hổ được ghi nhận ngoài tự nhiên thời điểm gần nhất tại Việt Nam là vào năm 1997 từ bẫy ảnh đặt tại Vườn quốc gia Pù Mát.

Các loài quan trọng khác tại Việt Nam bị đe dọa bởi hoạt động đặt bẫy bao gồm: Sao la và mang lớn trở thành loài cực kỳ nguy cấp; các loài thỏ vằn Trường Sơn, bò rừng, cầy vằn bắc trở thành loài nguy cấp.

Tại Việt Nam, thịt của các loại động vật hoang dã quý hiếm như tê tê hay hổ là mặt hàng xa xỉ dành cho những người giàu có, trong khi phần lớn động vật ăn thịt và động vật móng guốc nhỏ được tầng lớp trung lưu xem như đặc sản. Khảo sát cho thấy nhiều người dân sống tại các đô thị của Việt Nam (20-80% tùy vào địa điểm) sử dụng các sản phẩm từ thịt động vật hoang dã ít nhất một lần mỗi năm. 

60-80% việc sử dụng thịt động vật hoang dã là ở các nhà hàng tại các trung tâm đô thị. Loài được tiêu thụ nhiều nhất, chiếm gần 75% tổng lượng tiêu thụ, là lợn rừng.

Các mối quan ngại về bệnh lây truyền qua động vật

Lợn rừng, được tiêu thụ phổ biến tại Việt Nam, đã được chứng minh là loài mang nhiều mầm bệnh lây truyền nhất trong tất cả các loài được buôn bán tại thị trường châu Á, bao gồm cúm lợn, virus Rota gây ra các bệnh như tiêu chảy và virus Hepatitis E.

Cầy vòi mốc được xác định là vật chủ trung gian gây ra bệnh SARS ở người, và cầy thường bị bẫy và gây nuôi để cung cấp cho thị trường tiêu thụ tại Việt Nam.

Dịch cúm gia cầm ghi nhận ca bệnh đầu tiên tại Việt Nam vào cuối năm 2003 và nhanh chóng lan sang Thái Lan, Campuchia, Indonesia, Lào và Malaysia.

 Cầy hương bị mắc bẫy. Ảnh: WWF.

Chuột và các loài động vật gặm nhấm khác, được tiêu thụ phổ biến tại Việt Nam, đặc biệt ở vùng đồng bằng, là vật chủ mang virus Hanta gây ra hội chứng sốt xuất huyết kèm theo suy thận (HFRS); virus lymphocytic choriomeningitis (LCMV) gây ra bệnh viêm màng não vô trùng, viêm não và viêm màng não; và virus bệnh dại, tất cả những virus này có thể lây truyền trực tiếp giữa động vật gặm nhấm và người.

Các cuộc phỏng vấn với 16 thợ săn người Cơ Tu tại Việt Nam cho thấy hơn một nửa trong số này (9 người) đặt bẫy để kiếm thêm thu nhập, không phải để cung cấp thực phẩm cho bản thân họ.

Các cuộc khảo sát về kinh tế-xã hội tại các cộng đồng sống xung quanh ba khu bảo tồn của Trung Trường Sơn cho thấy khoảng 25%-33% làng bản chủ yếu dùng bẫy để săn bắt thú, không phải vì thức ăn hay để tồn tại mà đó là nguồn thu nhập chủ yếu của gần 40% người sống bằng nghề đi săn.

Cầy hương bị mắc bẫy. Ảnh: WWF. 

Việt Nam là một trong hai nước duy nhất tại Đông Nam Á áp dụng mức phạt tối thiểu nghiêm khắc nhất đối với mọi hình thức săn bắt bằng bẫy trong các khu bảo tồn. Tuy nhiên, khả năng bị xử phạt vì tội đặt bẫy còn thấp trong khi Việt Nam nằm trong số những quốc gia có lượng bẫy đặt cao nhất tại Đông Nam Á.

Chỉ tháo dỡ bẫy chưa đủ

Ông Stuart Chapman, người đứng đầu Sáng kiến Tigers Alive của WWF, chia sẻ: “Các bẫy thú này đang gây ra sự chết chóc khủng khiếp cho các loài hoang dã, quét sạch bóng dáng của chúng khỏi những khu rừng, từ hổ đến voi, cầy vòi hương và tê tê. Nếu chính phủ các quốc gia Đông Nam Á không khẩn trương hành động, những loài động vật hoang dã này sẽ không có cơ hội tồn tại.”

“Nạn đặt bẫy chính là mối đe dọa hàng đầu đối với loài hổ trong khu vực. Đây cũng là nguyên nhân chính dẫn đến việc loài hổ được coi là đã tuyệt chủng ở Campuchia, Lào và Việt Nam. Nếu không có những biện pháp quyết liệt, nạn đặt bẫy thú sẽ dẫn đến một làn sóng tuyệt chủng ở khắp các quốc gia châu Á”, ông Stuart tiếp tục cho biết.

Lực lượng chức năng của Việt Nam tham gia tháo bẫy. Ảnh: WWF. 

Để đáp ứng nhu cầu sử dụng thịt thú rừng làm món ăn đặc sản trong khu vực đô thị, việc đặt bẫy đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới hơn 700 loài thú bao gồm những loài đang có nguy cơ tuyệt chủng cao như voi châu Á, hổ, sao la và bò rừng. Khi mắc bẫy, động vật phải chịu đau đớn vài ngày hoặc hàng tuần trước khi chết bởi các vết thương, và, rất hiếm khi, nếu chúng có thể thoát khỏi bẫy thì chúng cũng chết bởi các vết thương hoặc do nhiễm trùng. 

Belum-Temengor, Malaysia là một trong số ít những khu bảo tồn hổ quan trọng nhất của Đông Nam Á, từ năm 2009 – 2018, đã mất đi 50% số lượng quần thể hổ chủ yếu do bị đặt bẫy tràn lan. 
Bà Sophia Lim, Giám đốc Điều hành của WWF-Malaysia chia sẻ: “Chỉ tháo dỡ các bẫy thôi thì chưa đủ. Chính phủ các quốc gia Đông Nam Á phải tăng cường thực thi luật pháp, cải thiện hệ thống pháp luật để ngăn chặn đặt bẫy một cách hiệu quả và quan trọng hơn là kêu gọi sự tham gia của người dân bản địa và các cộng đồng địa phương trong cuộc chiến này.”

Cần có những hành động cấp bách để giải quyết mối đe dọa này đối với các loài hoang dã, các hệ sinh thái và sức khỏe cộng đồng. Chính phủ các nước cần phải ngăn chặn việc mua bán, vận chuyển và tiêu thụ các loài động vật hoang dã có nguy cơ lây truyền dịch bệnh sang người cao, bao gồm hầu hết các loài móng guốc và các loài động vật ăn thịt – mục tiêu chính của các hoạt động đặt bẫy. Để các biện pháp này đạt được thành công, cả khu vực cũng cần tập trung hơn vào việc tăng cường quản lý các khu bảo tồn.

Theo Nhân Dân  

Link gốc: https://nhandan.com.vn/vi-moi-truong-xanh/bay-day-dang-tan-diet-thu-cac-khu-rung-dong-nam-a-608139/?fbclid=IwAR1rmtd5OPU7M-ZcCp8-1v1cftrVhEIqn5gQYm5n_PeqjGntiI8FEqfwHto

Cuộc thi vô địch chó giống Việt Nam VKA - SSKC 2022 sắp diễn ra

Cuộc thi vô địch chó giống Việt Nam VKA - SSKC 2022 sẽ diễn ra từ ngày 17/12 đến ngày 18/12/2022 tại Nhà thi đấu Rạch Miễu, Quận Phú Nhuận, TP. HCM.

Người dân hiếu kỳ vây quanh xác cá rồng chết bất thường cạnh đền Angkor Wat

Một con cá rồng nặng gần 70kg chết không rõ nguyên nhân, nằm ở khu vực bên ngoài gần đền Angkor Wat (Campuchia) thu hút sự chú ý của người dân địa phương.

Cá nhà táng chết với 150 kg rác trong bụng

Một con cá nhà táng trải qua cái chết chậm đầy đau đớn trên bờ biển Nova Scotia đầu tháng 11 sau khi tiêu hóa 150 kg rác thải trong dạ dày.

Phát hiện hai loài rắn khuyết đặc hữu ở Nam Trường Sơn

Trong các chuyến khảo sát thực địa ở vùng rừng nguyên sinh thuộc địa phận huyện Khánh Vĩnh (Khánh Hòa), các nhà khoa học đã tìm thấy hai loài rắn hoàn toàn mới.

Một loài không phải con người đào giếng nước ở Đông Phi

Một loài động vật cùng thuộc bộ linh trưởng với con người đã tiến hóa đáng kinh ngạc: Để đối phó với tình trạng sông ngòi khô hạn mùa hè, chúng đào giếng.

Cá nước ngọt 300 kg mắc câu trên sông Mekong

Con cá đuối khổng lồ bắt trên sông Mekong ở Campuchia lập kỷ lục cá nước ngọt lớn nhất thế giới. Con cá đuối cái này nặng gần 300 kg.

Bắt trăn cái xâm hại lớn nhất Florida

Các nhà nghiên cứu lùa con trăn Miến Điện lớn nhất Florida ra khỏi nơi ẩn nấp trong đầm lầy Everglades bằng mồi nhử là một con trăn đực.

Hàng chục sao biển xúm lại ăn thịt sư tử biển

Đàn sao biển dơi (Patiria miniata) sặc sỡ bu kín xác sư tử biển dưới đáy đại dương, tái chế xác thành năng lượng và các chất dinh dưỡng.

Hàng triệu con nhện bay xâm chiếm bờ đông nước Mỹ

Những con nhện lớn sử dụng mạng lưới để đi xa tới 160 km. Vậy điều gì sẽ xảy ra nếu hàng triệu con nhện xuất hiện và xâm chiếm vùng đất bạn ở?

ĐỌC NHIỀU TRONG NGÀY
CÙNG CHUYÊN MỤC